Ιστορία

Η Προσκοπική Κίνηση δημιουργήθηκε το 1907 από τον Λόρδο Robert Stevenson Smyth Baden-Powell of Gilwell στην Αγγλία. Είναι η μεγαλύτερη εθελοντική παιδαγωγική Κίνηση για νέους στον Κόσμο και αυτή την στιγμή περιλαμβάνει πάνω από 54.000.000 μέλη σε 224 χώρες και περιοχές.  


Όλα ξεκίνησαν από το όραμα του Lord Robert Baden Powell να προσφέρει ένα σύστημα αγωγής στους νέους της εποχής εκείνης (τέλος του 19ου – αρχές του 20ου αιώνα), ώστε όταν ενηλικιωθούν, να γίνουν ενεργοί και χρήσιμοι πολίτες. Ήταν ο πόθος του για μια καλύτερη κοινωνία που θα γινόταν πραγματικότητα με την βελτίωση του κάθε μέλους της.

Η πρώτη εφαρμογή των ιδεών του έγινε το καλοκαίρι του 1907, τις πρώτες 9 μέρες του Αυγούστου, όταν στο νησί Brownsea στις ακτές της νότιας Αγγλίας λειτούργησε η πρώτη Προσκοπική κατασκήνωση με 20 παιδιά. Είχε μεγάλη επιτυχία και έδωσε στον Lord Robert Baden Powell την πεποίθηση, ότι οι σκέψεις του για τον τρόπο εκπαίδευσης και η μέθοδος που είχε σκοπό να εφαρμόσει, είχαν μεγάλη και θετική ανταπόκριση από τα παιδιά που συμμετείχαν σ αυτή την πρώτη κατασκήνωση.

Γρήγορα αυτό το πείραμα είχε ανταπόκριση και εφαρμογή και σε άλλες χώρες, σε κάθε γωνιά της γης. Το βιβλίο του “Scouting for Boys” που κυκλοφόρησε το 1908 μεταφράστηκε σε πέντε γλώσσες. 

Tο 1920 πραγματοποιήθηκε το 1ο Παγκόσμιο Προσκοπικό Τζάμπορι, συμμετείχαν 8.000 Πρόσκοποι από όλο τον κόσμο αλλά και το 1ο Διεθνές Προσκοπικό Συνέδριο με τη συμμετοχή 33 κρατών από κάθε ήπειρο, μεταξύ αυτών και η Ελλάδα. Μεταξύ των άλλων αποφασίστηκε και η σύσταση της Παγκόσμιας Οργάνωσης της Προσκοπικής Κίνησης (World Organization of the Scout Movement – WOSM), της οποίας το Σώμα Ελλήνων Προσκόπων είναι ιδρυτικό μέλος, μαζί με τις εθνικές Οργανώσεις των υπολοίπων 29 χωρών.

Αυτό που άρχισε ως μια μικρή πειραματική κατασκήνωση, μετά από περισσότερα από 100 χρόνια, είναι πλέον μια παγκόσμια Κίνηση, με πάνω από 54.000.000 μέλη, αγόρια και κορίτσια, σε περισσότερες από 224 χώρες και περιοχές ανά τον κόσμο.

Περισσότερα για την Παγκόσμια Προσκοπική Ιστορία, μπορείτε να βρείτε στο: https://www.scout.org/historical-highlights 

Ημερομηνίες Σταθμοί Παγκόσμιου Προσκοπισμού & η συμμετοχή της Ελλάδας


Παγκόσμια Ημέρα Προσκόπου

Με αφορμή τα γενέθλια του Ιδρυτή του Προσκοπισμού, κάθε χρόνο στις 22 Φεβρουαρίου γιορτάζεται η Παγκόσμια Ημέρα Προσκόπου - Ημέρα Σκέψης, στην οποία οι Πρόσκοποι σε κάθε άκρη της γης οργανώνουν δράσεις εμπνευσμένες από τις σκέψεις και τα αποφθέγματά του.


 «Έσο Έτοιμος. Αφήστε τον κόσμο λίγο καλύτερο απ’ ότι τον βρήκατε»


Η Ελλάδα υπήρξε μία από τις πρώτες χώρες που εφάρμοσε τον Προσκοπισμό. 

Το 1910 ο Αθανάσιος Λευκαδίτης ιδρύει την πρώτη ομάδα Προσκόπων με μαθητές του Λυκείου Μακρή. 


Λίγους μήνες μετά τη δημιουργία της πρώτης ομάδας Προσκόπων, μαζί με τον Αθανάσιο Λευκαδίτη ανέλαβαν το έργο της οργάνωσης του ελληνικού Προσκοπισμού οι Κωνσταντίνος Μελάς, Νικόλαος Πασπάτης, Φίλιππος Χρυσοβελόνης και Γεώργιος Πανάς. Αυτοί οι πέντε θεωρούνται ιδρυτές της Κίνησης του Προσκοπισμού στην Ελλάδα. Από το 1910 μέχρι σήμερα εκατοντάδες χιλιάδες ελληνόπουλα έγιναν Πρόσκοποι και μεγαλώνοντας διακρίθηκαν σε όλους τους τομείς της ζωής της ελληνικής κοινωνίας.

Το 2020, οι Πρόσκοποι στην Ελλάδα γιορτάζουν τα 110 χρόνια της ιστορίας τους. Περισσότερα για την ιστορία του ελληνικού Προσκοπισμού μπορείτε να βρείτε στο ειδικό site ή να περιηγηθείτε στην ιστορία των 110 χρόνων μέσω του παρακάτω timeline:

Σελίδες Προσκοπικής ιστορίας

Το Ιστορικό Αρχείο του Σ.Ε.Π. έχει την ευθύνη της διάσωσης, τεκμηρίωσης και οργάνωσης του υλικού που σχετίζεται με την πορεία και τη δράση του Ελληνικού Προσκοπισμού. Μέσα από τη δραστηριότητά του, το Ιστορικό Αρχείο φιλοδοξεί να παρέχει ένα ανεξερεύνητο πεδίο έρευνας, αλλά και μία καλύτερη προβολή της ιστορίας του Ελληνικού Προσκοπισμού.

Στην διαχείριση του Ιστορικού Αρχείου βρίσκεται σήμερα η πλειονότητα των εγγράφων που εξέδωσε η Γ.Ε. του Σ.Ε.Π., αλλά και ποικίλο υλικό αρχείου από δραστηριότητες της Προσκοπικής Κίνησης. Πλέον, στη διαχείριση του Ιστορικού Αρχείου υπάγονται και τα αρχεία των καταργούμενων Τοπικών Εφορειών του Σ.Ε.Π.

Για τον εμπλουτισμό της συλλογής, το Ιστορικό Αρχείου συνεργάζεται με ιδιώτες και φορείς προκειμένου να αντληθούν αρχεία σχετικά με τον Ελληνικό Προσκοπισμό. Αποδέχεται δωρεές αρχειακού υλικού και παράλληλα αγοράζει σπάνια τεκμήρια που συνήθως δημοπρατούνται.

Τομείς Ιστορικού Αρχείου

Α. Βιβλιοθήκη

Η βιβλιοθήκη περιλαμβάνει το σύνολο των ελληνικών προσκοπικών εκδόσεων (εγχειρίδια, εγκόλπια κλπ) και περιοδικών, μια σημαντική συλλογή ξένων προσκοπικών εκδόσεων και περιοδικών, παλαιότερες ελληνικές νεανικές περιοδικές εκδόσεις, αλλά και βιβλία σχετικά με την ιστορία, τον πολιτισμό και την παιδαγωγική.

Β. Αρχείο Εγγράφων «Η. Ησαϊας»

Περιέχει αρχείο εγγράφων (ανακοινώσεις, αλληλογραφία, εγκύκλιοι) που εκδόθηκαν από τη Γ.Ε. ή από κλιμάκια του Σ.Ε.Π. Το Αρχείο Εγγράφων είναι πλήρως ταξινομημένο και σταδιακά τεκμηριώνεται και ψηφιοποιείται. Ήδη τα έγγραφα της περιόδου 1910-1940 έχουν ψηφιοποιηθεί και είναι αναρτημένα και διαθέσιμα στον καθέναν, μέσα από την ηλεκτρονική εφαρμογή του Ιστορικού Αρχείου http://arxeio.sep.org.gr/

Γ. Οπτικοακουστικό Αρχείο

Διαθέτει μεγάλο μέρος των φωτογραφιών δράσεων της Γ.Ε. αλλά και των φωτογραφιών που δημοσιοποιήθηκαν στο περιοδικό «Πρόσκοπος». Το αρχείο περιλαμβάνει φωτογραφίες σε αναλογική (εκτυπωμένες, αρνητικό, διαφάνειες) ή σε ψηφιακή μορφή. Μετά την ψηφιοποίησή του το υλικό τεκμηριώνεται και ταξινομείται. Το μεγαλύτερο μέρος του φωτογραφικού αρχείου είναι σήμερα αναρτημένο και διαθέσιμο μέσω της ηλεκτρονικής εφαρμογής http://photoarc.sep.org.gr/

Επίσης το Αρχείο περιλαμβάνει ταινίες επικαίρων, διάφορες κινηματογραφήσεις αλλά και βιντεοσκοπήσεις που καταγράφουν προσκοπικές δραστηριότητες. Σημαντική συλλογή αποτελεί το κομμάτι των καταγεγραμμένων ραδιοφωνικών εκπομπών και των ηχογραφήσεων διάφορων προσκοπικών τραγουδιών.

Δ. Αρχείο Δημοσιεύσεων

Περιλαμβάνει αποδελτιοποιημένα δημοσιεύματα του ελληνικού τύπου που αφορούν το Σ.Ε.Π. και προσκοπικές δραστηριότητες σε όλη τη χώρα, από την έναρξη της Κίνησης μέχρι σήμερα. Στο ίδιο αρχείο περιλαμβάνονται επίσης φυλλάδια, αφίσες και ενημερωτικές εκδόσεις του Σ.Ε.Π.

Ε. Αρχείο Ενθυμημάτων - Αναμνηστικών

Στο αρχείο ταξινομείται, καταγράφεται και φυλάσσεται το σύνολο των αναμνηστικών και ενθυμημάτων που κυκλοφόρησαν με την ευκαιρία προσκοπικών δράσεων σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. Ταυτόχρονα βρίσκονται οργανωμένα τα διάφορα προσκοπικά σήματα, ανά τμήμα και χρονική περίοδο κυκλοφορίας. Στη συλλογή περιλαμβάνονται επίσης προσκοπικές στολές με τα παρελκόμενά τους.

ΣΤ. Προσωπικά Αρχεία

Στο Ιστορικό Αρχείο φυλάσσονται προσωπικά αρχεία και συλλογές (Αθ. Λευκαδίτη, Δ. Αλεξάτου, Δ. Μακρίδη κ.α) που παραχωρήθηκαν κατά πλήρη κυριότητα στο Σ.Ε.Π.

Το έργο και η λειτουργία του Ιστορικού Αρχείου του Σ.Ε.Π. διαχειρίζεται Επιτροπή που συστήνεται με απόφαση του Δ.Σ. του Σ.Ε.Π.

Η Τρέχουσα Επιτροπή Ιστορικού Αρχείου Σ.Ε.Π. είναι:

  • Χρήστος Σταθόπουλος (Πρόεδρος)
  • Μάρα Βερύκοκου
  • Μελέτης Ζαχαράκης
  • Κωνσταντίνος Μαμουζέλος
  • Κωνσταντίνος Μερδενισιάνος
  • Μιχάλης Σιδερίδης           
  • Ιφιγένεια Χατζοπούλου

Οι δραστηριότητες του Ιστορικού Αρχείου στεγάζονται στον 6ο όροφο του Μεγάρου του Σ.Ε.Π. «Αντ.Μπενάκης». Στον ίδιο χώρο βρίσκεται μόνιμος εκθεσιακός χώρος, που παρουσιάζει την πορεία του Ελληνικού Προσκοπισμού και περιοδικές εκθέσεις – αφιερώματα βασισμένες στο υλικό του Αρχείου. Ο χώρος περιλαμβάνει επίσης μεγάλο μέρος της συλλογής ενθυμημάτων του αείμνηστου Δημήτρη – Ραν Αλεξάτου.

Τα προσκοπικά κλιμάκια έχουν την ευκαιρία επίσκεψης μετά από συνεννόηση. Για τα τμήματα της Αγέλης & Ομάδας υπάρχει δυνατότητα έτοιμου παιχνιδιού ξενάγησης, ενώ για το τμήμα της Κοινότητας δυνατότητας οργάνωσης Ανιχνευτικού εργαστηρίου.

Το Ιστορικό Αρχείο του Σ.Ε.Π. είναι ανοικτό κάθε Δευτέρα & Τετάρτη απόγευμα.

E-Mail: archive@sep.org.gr

Ξεκινήστε πατώντας στην λέξη Αρχείο ή ακολουθήστε μας στο Facebook, στις Σελίδες Προσκοπικής Ιστορίας.