Πώς δε χάνω τον δρόμο μου;

Αρθρογραφος: Ομάδα Σύνταξης
Ημ/νια Έκδοσης: 26/02/2018


Είσαι Πρόσκοπος οπότε σίγουρα σου αρέσουν οι εκδρομές και οι περιπέτειες στη φύση. Είναι ωραίο να κάνεις εξερεύνηση σε νέα μέρη ή να ταξιδεύεις με την ναυτοπροσκοπική σου λέμβο. Όμως για όλα αυτά πρέπει να ξέρεις να προσανατολίζεσαι. Να ξέρεις δηλαδή που είναι ο Βορράς και με βάση αυτόν να βρίσκεις την θέση σου, ώστε μετά να καθορίζεις τον σωστό δρόμο που πρέπει να πάρεις.
Τα βασικά όργανα για προσανατολισμό είναι η πυξίδα και ο χάρτης. Αν ξέρεις που βρίσκεσαι, ένας καλός χάρτης σου δείχνει δρόμους και μονοπάτια πολύ εύκολα. Αυτό μάλλον είναι εύκολο σε μια πόλη ή ένα χωριό, γιατί ο χάρτης έχει «πάνω του» πολλά σταθερά σημεία για να σε βοηθήσει.

Όμως στο βουνό ή στη θάλασσα σίγουρα θα χρειαστείς την βοήθεια πυξίδας, ώστε να αντιληφθείς που είναι ο Βορράς. Για να προσανατολίσεις τον χάρτη σου, τον απλώνεις σ’ ένα οριζόντιο επίπεδο και τοποθετείς πάνω του την πυξίδα με τέτοιον τρόπο ώστε η γραμμή Βορράς – Νότος του ανεμολογίου να είναι παράλληλη με τη γραμμή Βορράς – Νότος του χάρτη σου. Αν έχεις πυξίδα με κινητό ανεμολόγιο την τοποθετείς έτσι ώστε οι δύο γραμμές της πυξίδας να είναι σε κατεύθυνση Βορράς – Νότος.
Στη συνέχεια στρέφεις όλο το χάρτη μαζί με τη πυξίδα μέχρι η μαγνητική βελόνα να έρθει απέναντι από το σημείο Βορράς του ανεμολογίου σου. Αν έχεις πυξίδα με κινητό ανεμολόγιο ο Βορράς του ανεμολογίου πρέπει να έρθει απέναντι από τον προς το βόρειο μέρος του χάρτη γραμμή της πυξίδας. Τότε έχεις μπροστά σου τον χάρτη προσανατολισμένο. Αυτό σημαίνει πως από το σημείο του χάρτη που βρίσκεται, όλες οι κατευθύνσεις στο έδαφος συμπίπτουν με τις κατευθύνσεις που είναι σημειωμένες στο χάρτη.


Αν πάλι δεν διαθέτεις πυξίδα και χάρτη μπορείς να προσανατολιστείς με την βοήθεια του ρολογιού σου. Κράτησε το ρολόι του χεριού σου οριζόντια, προσπαθώντας να φέρεις το είδωλο του ήλιου που δημιουργείται με ανάκλαση στην πλάκα του ρολογιού σου, στο μέσο του τόξου που δημιουργείται με τον δείκτη που δείχνει την ώρα τη στιγμή εκείνη και το 12. Για παράδειγμα αν η ώρα είναι 3 θα φέρεις το είδωλο του ήλιου μεταξύ των ωρών 1 και 2. Όταν το πετύχεις αυτό ο αριθμός 12 στο ρολόι σου θα αντιστοιχεί (δείχνει) τον Βορρά και οι υπόλοιπο αριθμοί στις υπόλοιπες μοίρες της πυξίδας. Βέβαια προϋπόθεση για αυτή την τεχνική είναι να υπάρχει καθαρός ο ουρανός από σύννεφα.
Ακόμα μια παρόμοια τεχνική είναι αυτή του «ηλιακού ρολογιού». Τοποθετείς στο έδαφος ένα μικρό κλαδί ή κοντάρι σε τέτοια γωνία που να σχηματίζει σκιά. Περιμένεις για λίγη ώρα μέχρις να δημιουργηθεί σκιά τουλάχιστον 15 εκ. Η σκιά που θα έχεις από το κοντάρι θα δείχνει την Ανατολή. Τραβώντας τώρα μια κάθετε γραμμή στη σκιά βλέπουμε τον Βορρά και το Νότο. Έτσι έχεις φτιάξει μια φυσική πυξίδα με την βοήθεια του ήλιου.
Αν πάλι έχουμε νύχτα με αίθριο ουρανό, μπορούμε να προσανατολιστούμε με τη βοήθεια του πολικού αστέρα που μας φανερώνει τον βορρά. Αντικρίζοντας τον πολικό αστέρα (που βρίσκεται στην ουρά της Μικρής Άρκτου)  έχεις στραμμένη την πλάτη προς το Νότο. Τότε η Ανατολή θα βρίσκεται προς τα δεξιά και η Δύση στα αριστερά σου.
Για να βρεις εύκολα την Μικρή Άρκτο να θυμάσαι ότι γύρω της είναι ευδιάκριτοι άλλοι αστερισμοί με τις αποστάσεις τους να είναι σχεδόν συμμετρικές.
Να θυμάσαι επίσης ότι το ιερό κάθε εκκλησίας στα νεκροταφεία βλέπει προς την Ανατολή, οπότε μπορείς μετά να προσανατολιστείς.

Αν βέβαια θεωρείς ότι όλα αυτά είναι δύσκολα, υπάρχει στις μέρες μας και το παγκόσμιο σύστημα γεωγραφικής θέση (το γνωστό GPS) που αντικαθιστά τη συμβατική πυξίδα. Αν έχεις το GPS ανοιχτό στο κινητό τηλέφωνο μπορείς να καταλάβεις το σημείο που βρίσκεσαι. Σε κάθε όμως περίπτωση πρέπει να ξέρεις να «διαβάζεις» χάρτη για να μπορείς να κινηθείς με τη βοήθειά του. Αλλιώς μάλλον το GPS θα βοηθήσει μετά από ώρα να σε βρουν τα συνεργεία διάσωσης…